26.2.05

Conto de inverno

O mundo faise vello
e neva

Manuel Rivas

Neste desleixado país de uralita e eucaliptos, no que a vertebración do territorio e a ordeación urbanística forma parte do xénero literario da ciencia-ficción, ainda quedan recunchos onde é posible sen moito esforzo, conseguir soñar.
Andei hoxe por esa pequena Irlanda que é a comarca do Deza. Terra de outeiros fríos e abombados, aldeas e casas espalladas, prados xugosos, verdes, inzados de vacas, valados de pedra e musgo, retortos carballos pelados, e mulleres conductoras de tractores.
Ao chegar ao "famoso" monte Faro sucede o que lle pasou a aquel cartógrafo inglés na aldea galesa da película: súbese un outeiro e báixase unha montaña, pois o que se ve desde arriba é espectacular. Ao oeste todo o Deza, a Terra de Montes e a comarca de Santiago; ao norte Agolada, Palas de Rei e o monte Farelo; ao sur os montes que arrodean e agachan ao mosteiro de Oseira; ao sur-leste Cabeza de Manzaneda e o intuido Sil; ao leste, tra-los concellos de Carballedo e Chantada, saltando o Miño, o amplo val de Lemos cercado polas montañas nevadas do Incio e do Courel.
A vista éncheme o ollo e mailo espíritu, pero tra-lo efecto post-referendum, sorrío pensando que Galiza é como unha droga dura: tenme enganchado e eu quéroa ben, pero se non a deixo un pouco, acaba comigo.

Neste meu periplo, pasando Lalín -lugar sen par, onde o polígono industrial é mais bonito e está mellor feito que a propia vila-, as folerpas comezaron a facerme compaña. Deixábanse cair contra o cristal do meu coche, e facíanme lembrar outra película, ésta unha das miñas favoritas: The Dead, de John Huston.
A historia, baseada nun relato de James Joyce integrado no seu Dubliners, é a descripción dunha cea familiar de noiteboa, nunha Irlanda melancólica e nevada, de principios do século XX.
Gabriel -Donal McCann- descobre tra-la cea como a súa muller -Anjelica Huston- se emociona escoitando unha vella canción. De volta á casa, ela cóntalle que a canción lle trouxo recordos dun pasado que él ignoraba: a existencia dun home, de nome Michael Furey, do que estivo namorada e que morreu por ela. Nun ambiente de reflexión, no poético e belo final do filme, Gabriel achégase á fiestra e coa voz en off, sobre as líricas imaxes en tono azul dos campos xeados de Irlanda, danos a coñecer a súa sensación de distanciamento e tristeza.
Na miña edición en castelán, esa persoa tan escéptica como sensible que era James Joyce, cóntao con estas palabras cheas de música, que parecen unha letanía:

De nuevo nevaba. Soñoliento, vio cómo los copos, de plata y de sombras, caían oblicuos hacia las luces. Había llegado la hora de variar su rumbo al Poniente. Sí, los diarios estaban en lo cierto: nevaba en toda Irlanda. Caía nieve en cada zona de la oscura planicie central y en las colinas calvas, caía suave sobre el mégano de Allen y, más al Oeste, suave caía sobre las sombrías, sediciosas aguas de Shannon. Caía así en todo el desolado cementerio de la loma donde yacía el cuerpo de Michael Furey, muerto. Reposaba, espesa, al azar sobre una cruz corva y sobre una losa, sobre las lanzas de la cancela y sobre las espinas yermas. Su alma caía lenta en la duermevela al oir caer la nieve leve sobre el universo y caer leve la nieve, como el descenso de su último ocaso, sobre todos los vivos y sobre los muertos.